ကိုယ်ရေးအကျဉ်း
ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း (၁၈၈၉ - ၁၉၇၃) ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း (ဦးဖေသိန်း) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဩဇာအရှိဆုံး စာရေးဆရာ၊ သတင်းစာအယ်ဒီတာနှင့် အတွေးအခေါ်ပညာရှင်ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ပင်ကိုရေး၊ အမှီးနှင့် ဘာသာပြန်ဝတ္ထုပေါင်း ၅၀ ကျော်၊ ဝတ္ထုတို ၃၀၀ ကျော် ရေးသားခဲ့ပြီး မြန်မာစာပေဗိမာန်ဆု (၃) ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ မွေးဖွားရာဒေသ: မန္တလေးမြို့၊ ဧချိုင့် (ဝါးတန်း) ရပ်ကွက်။ ငယ်ဘဝ: ဖခင်မှာ သီပေါမင်းလက်ထက် လွှတ်တော်စာရေး ဦးဧရာ၊ မိခင်မှာ စာတော်ဖတ် ဒေါ်ရွှေ ဖြစ်သည်။ ကလောင်အမည်: သူရိယ (နေ) ကို အစွဲပြု၍ "ရွှေဥဒေါင်း" ဟု ခံယူခဲ့သည်။ ကွယ်လွန်ခြင်း: ၁၉၇၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့၊ အသက် (၈၄) နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ စာပေလက်ရာနှင့် ထူးခြားချက်များ ဆရာကြီး၏ စာပေများသည် မြန်မာ့စာဖတ်ပရိသတ်အကြား ခေတ်သစ်စာပေရေစီးကြောင်းကို စတင်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ၁။ စုံထောက်မောင်စံရှား (Sherlock Holmes မြန်မာမှုပြုခြင်း) ကိုနင်ဒွိုင်း၏ ရှားလော့ဟုမ်းကို မြန်မာမှုပြုကာ "စုံထောက်မောင်စံရှား" အဖြစ် ရေးသားခဲ့ရာ အလွန်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ မြန်မာ့လူနေမှုစရိုက်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အမှီးပြုနိုင်စွမ်းမှာ ဆရာကြီး၏ ပြိုင်ဘက်ကင်း ပါရမီပင် ဖြစ်သည်။ ၂။ ဘာသာပြန်နှင့် အမှီးဝတ္ထုများ ကမ္ဘာ့ဂန္ထဝင်ဝတ္ထုကြီးများကို မြန်မာပရိသတ် နားလည်လွယ်သော အရေးအသားများဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။ မျှော်တလင့်လင့် (Great Expectations - စာပေဗိမာန်ဆု) သွေးစုပ်မြေ (The Jungle - စာပေဗိမာန်ဆု) ရူပနန္ဒီ (She - Rider Haggard) ၃။ ဘဝမှတ်တမ်းနှင့် အတွေးအခေါ် ဆရာကြီး၏ "တစ်သက်တာမှတ်တမ်းနှင့် အတွေးအခေါ်များ" (၁၉၆၁ စာပေဗိမာန်ဆုရ) စာအုပ်မှာ မြန်မာ့စာပေသမိုင်းတွင် အကောင်းဆုံးသော ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ထို့ပြင် "ဒိဋ္ဌေဒိဋ္ဌမတ္တံ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်" အပါအဝင် လောကုတ္တရာရေးရာ ဆောင်းပါးများမှာလည်း လူသိများသည်။ အလုပ်အကိုင်နှင့် လူမှုဘဝ ဆရာကြီးသည် စာရေးခြင်းအပြင် အောက်ပါကဏ္ဍများတွင် ကျင်လည်ခဲ့သည်- အယ်ဒီတာဘဝ: သူရိယမဂ္ဂဇင်း၊ လူထုသတင်းစာ၊ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ် သတင်းစာတို့တွင် အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး: ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး ကွန်ဂရက် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဆိုဗီယက်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဘဝအတွေ့အကြုံ: ကျောင်းဆရာ၊ သစ်တောစာရေး၊ တောလိုက်စာရေး ဘဝများဖြင့် စုံလင်စွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော စာအုပ်အချို့ ၁။ တစ်သက်တာမှတ်တမ်းနှင့် အတွေးအခေါ်များ (၄ တွဲ) ၂။ စုံထောက်မောင်စံရှား ပေါင်းချုပ် ၃။ ရူပနန္ဒီ၊ ရူပကလျာဏီ ၄။ ရန်ကြီးအောင် (ပထမဆုံးဝတ္ထု) ၅။ ရတနာသိုက်၊ ဘတ်စကာဗျီခွေးကြီး (ဘာသာပြန်) ၆။ ဒိဋ္ဌေဒိဋ္ဌမတ္တံ လက်တွေ့ကျင့်စဉ် မှတ်ချက်: ဆရာကြီး ရွှေဥဒေါင်း ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏စာမူခများကို လူငယ်စာရေးဆရာများအတွက် စာပေဆုများပေးရန် သေတမ်းစာအရ တာဝန်လွှဲအပ်ခဲ့ရာ ဆရာကြီး ဦးသုခ၊ လူထုဦးလှ၊ သော်တာဆွေ နှင့် ဦးဝင်းတင် တို့က ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။